O'zbekistonda tug'ilish ko'rsatkichlari pasayishining asosiy sabablari ma'lum qilindi

O'zbekistonda tug'ilish ko'rsatkichlari pasayishda davom etmoqda

O'zbekistonda tug'ilish ko'rsatkichlari so'nggi vaqtlarda pasayish tendensiyasini namoyon etmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

2026 yilning birinchi choragi yakunlariga ko'ra, mamlakatda 191,1 ming nafar chaqaloq dunyoga kelgan bo'lib, bu o'tgan yilning mos davriga nisbatan 3,5 foizga kamdir. Mazkur salbiy dinamika ketma-ket 10 chorakdan buyon kuzatilmoqda.

Mutaxassislar ushbu holatni demografik inqiroz deb baholashga shoshilmaslik kerakligini ta'kidlamoqda. Ularning tahlillariga ko'ra, jarayonning asosiy sababi demografik to'lqinlar bilan bog'liq bo'lib, bu tabiiy va vaqtinchalik hodisadir.

Bugungi kunda asosiy omil sifatida nikoh yoshiga yetgan avlodlar sonining kamligi ko'rsatilmoqda. Masalan, erkaklarning o'rtacha turmush qurish yoshi 27 atrofida bo'lib, hozirda oila qurayotganlar asosan 1998 yilda tug'ilgan yoshlardir.

Aynan o'sha davrda mamlakatda tug'ilish ko'rsatkichlari 5,3 foizga qisqargan edi. Shu sababli hozirgi pasayish ana shu demografik "bo'shliq"ning tabiiy natijasi sifatida baholanmoqda.

Shu bilan birga, fertillik darajasi barqarorligini saqlab qolmoqda. Bir ayol hisobiga to'g'ri keladigan bolalar soni o'rtacha 3,38 nafarni tashkil etmoqda.

Bu ko'rsatkich aholining tabiiy ko'payishi uchun zarur bo'lgan 2,1 darajasidan ancha yuqoridir. Nikoh yoshi borasida ham keskin o'zgarishlar kuzatilmayapti, biroq birinchi chorakda nikohlar soni 3,5 foizga kamaygani qayd etildi.

Iqtisodchi Mirkomil Xolboyevning fikricha, hozirgi vaziyat aholining farzand ko'rishga bo'lgan munosabati o'zgarganini anglatmaydi. Bu jarayon reproduktiv yoshdagi aholi sonining kamayishi bilan bog'liq bo'lgan tabiiy demografik o'tish bosqichidir.

Mutaxassislar 2027 yilda tug'ilish ko'rsatkichlari yana bir oz pasayishi mumkinligini taxmin qilmoqda, chunki bugungi nikohlar soni kelgusi yillar statistikasiga bevosita ta'sir ko'rsatadi.