O'zbekiston matbuot erkinligi indeksida 147-o'rinni egalladi

O'zbekiston matbuot erkinligi indeksida 147-o'rinni egalladi

Parijda joylashgan "Chegara bilmas muxbirlar" xalqaro nodavlat tashkiloti dunyo mamlakatlaridagi so'z erkinligi holatiga bag'ishlangan 2026 yilgi hisobotini e'lon qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Yangilangan reyting tahlillariga ko'ra, O'zbekiston matbuot erkinligi darajasi bo'yicha hamon vaziyat xavotirli bo'lgan hududlar ro'yxatida qolmoqda. Mamlakat 180 ta davlat orasida 147-pog'onadan joy oldi.

O'tgan yilgi natijaga nisbatan O'zbekiston bir pog'ona yuqoriga ko'tarilgan bo'lsa-da, to'plangan umumiy ballarda pasayish kuzatildi. Xususan, 2025 yilda ko'rsatkich 100 balldan 35,24 ballni tashkil etgan bo'lsa, 2026 yilgi hisobotda bu raqam 34,95 ballga tushgan.

Xalqaro ekspertlar mamlakatdagi ahvolni hamon "juda jiddiy" deya baholamoqda. Indeks beshta asosiy mezon asosida shakllantirilgan.

Joriy yilda O'zbekistonning iqtisodiy va xavfsizlik indikatorlari bo'yicha ko'rsatkichlari yaxshilangan. Biroq siyosiy, huquqiy hamda ijtimoiy mezonlarda pasayish qayd etildi.

Ma'lumot uchun, 2025 yilgi hisobotda barcha beshta indikator bo'yicha pasayish kuzatilgan edi. Tarixiy nuqtayi nazardan qaralsa, O'zbekiston 2019 yilda vaziyat "murakkab" bo'lgan davlatlar toifasiga o'tishga muvaffaq bo'lgan edi.

Ammo 2024 yildan boshlab mamlakat yana "juda jiddiy" toifasiga qaytdi. Markaziy Osiyo mintaqasidagi boshqa davlatlar quyidagi o'rinlarni egalladi: Qirg'iziston 146-o'rin, Qozog'iston 149-o'rin, Tojikiston 155-o'rin va Turkmaniston 173-o'rin.

Dunyo miqyosida esa faqat yettita mamlakatda, jumladan, Norvegiya, Niderlandiya va Estoniyada matbuot erkinligi holati "yaxshi" deb topildi. Umuman olganda, so'nggi bir yil ichida dunyoning 100 ta davlatida so'z erkinligi darajasi pasaygan.

Bunga asosiy sabab sifatida OAVga nisbatan siyosiy bosimlarning ortishi va avtokratik moyilliklarning kuchayishi ko'rsatilgan.