Oshxonada piyoz to‘g‘rash jarayonida ko‘z yoshlanishi va achishish hissi ko‘pchilikka tanish holat. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ko‘plab insonlar bu holatni sabzavotning o‘tkir hidi bilan bog‘lashsa-da, aslida bu murakkab kimyoviy reaksiyalar natijasidir. Piyoz kesilganda uning hujayra tuzilishi shikastlanadi va tarkibidagi oltingugurt saqlovchi birikmalar maxsus fermentlar bilan o‘zaro ta’sirga kirishadi.
Ushbu jarayon davomida hosil bo‘lgan sin-propanetial-S-oksid deb nomlanuvchi uchuvchan modda havoga tarqalib, ko‘zning shilliq qavatiga ta’sir ko‘rsatadi. Inson ko‘zi bu moddani sezganda, uni yuvib tashlash va himoya qilish maqsadida avtomatik ravishda ko‘z yoshi ishlab chiqarishni boshlaydi.
Bu fiziologik reaksiya organizmning tashqi ta’sirlarga nisbatan tabiiy javobidir. Shunday qilib, piyozning achchiqligi shunchaki hid emas, balki hujayra darajasida yuz beradigan kimyoviy o‘zgarishlarning bevosita natijasi hisoblanadi.
Mazkur hodisani tushunish oshpazlik jarayonida yuzaga keladigan noqulayliklarning asl sababini anglashga yordam beradi. Ilmiy nuqtai nazardan qaraganda, bu jarayon tabiatning o‘simliklar himoya tizimiga oid qiziqarli xususiyatlaridan biridir.
Izohlar
0