Sunʼiy intellekt ikki ming yillik kuygan qoʻlyozmani oʻqidi

Zamonaviy texnologik yutuqlar tarixiy tadqiqotlar ko‘lamini yangi bosqichga olib chiqdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Xalqaro olimlar guruhi sun’iy intellekt imkoniyatlaridan foydalangan holda, bundan qariyb ikki ming yil muqaddam Vezuviy vulqoni otilishi oqibatida butkul kuyib, ko‘mirga aylangan qadimiy papirus qo‘lyozmalarini virtual tarzda tiklash va ulardagi matnlarni o‘qishga muvaffaq bo‘ldi. Ilgari mutaxassislar uchun imkonsiz deb qaralgan ushbu jarayon raqamli texnologiyalar yordamida amalga oshirildi.

Tadqiqotchilar PHerc 1667 deb nomlangan papirusdagi yozuvlarni qayta tiklashga erishdilar. Mazkur hujjat uzoq vaqt davomida o‘qib bo‘lmaydigan holatda saqlanib kelayotgan edi.

Sun’iy intellekt algoritmlari yordamida amalga oshirilgan tahlillar natijasida ilgari fanga noma’lum bo‘lgan qadimiy matn parchalarini aniqlash va ularni tushunarli holatga keltirish imkoniyati yaratildi. Ushbu muvaffaqiyat tarix va arxeologiya sohasidagi eng muhim kashfiyotlardan biri sifatida baholanmoqda.

Olimlarning ta’kidlashicha, ushbu metodika kelgusida Gerkulanum kutubxonasiga tegishli bo‘lgan boshqa shikastlangan qo‘lyozmalarni ham o‘rganishda muhim poydevor vazifasini o‘taydi. Qayta tiklangan ushbu tarixiy manba antik davr madaniyati va falsafasiga oid yangi ma’lumotlarni taqdim etishi kutilmoqda.