Perm politexnika universiteti olimlari aviatsiya detallari chidamliligini o'rgandi
Perm milliy tadqiqot politexnika universiteti mutaxassislari shishaplastikdan tayyorlangan aviatsiya detallarining chidamlilik darajasini tadqiq qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi. Ixbt.com nashrining ma'lum qilishicha, qushlar bilan to'qnashuv, do'l yoki toshlar zarbasi natijasida yuzaga keladigan pachoqlar konstruksiyalar xizmat muddatini bir necha barobar qisqartirishi aniqlandi. O'tkazilgan sinovlar natijasida oddiy tirnalishlar material mustahkamligiga sezilarli ta'sir ko'rsatmasligi ma'lum bo'ldi.
Biroq pachoqlar materialni jiddiy zaiflashtiradi. Nuqsonning chuqurligiga qarab, detal mustahkamligi 17 foizdan 30 foizgacha pasayadi.
Bunday shikastlanishlar xavfli hisoblanadi, chunki detal tashqi ko'rinishidan yaroqli ko'rinsa-da, uning chidamlilik zaxirasi keskin kamayib ketadi. Olimlar aviatsiya detallarining real ish sikllarini modellashtirish orqali kuchli shikastlanish detal resursini taxminan 14 martaga kamaytirishini aniqladi.
Butun namuna 5 000 dan ortiq yuklanish sikliga bardosh bergan bo'lsa, pachoqlangan namuna atigi 368 ta sikldan so'ng yaroqsiz holga keldi. Bu 14 yil xizmat qilishi ko'zda tutilgan detalning bir yildan keyin ishdan chiqishini anglatadi.
Tadqiqot natijalari muhandislarga detallarning qolgan resursini aniqroq baholash imkonini beradi. Mazkur yangilik samolyotlarni yengillashtirish, yoqilg'i sarfini kamaytirish va atmosferaga chiqariladigan zararli gazlar miqdorini qisqartirishga xizmat qiladi.
