O‘zbekiston banklarida ipoteka kreditlari bo‘yicha foiz stavkalari oshdi

O‘zbekiston moliya bozorida ipoteka kreditlari bo‘yicha o‘rtacha foiz stavkalarining o‘sish tendensiyasi kuzatilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

So‘nggi tahlillarga ko‘ra, mamlakat banklarida ushbu ko‘rsatkich 22,6 foiz darajasigacha ko‘tarildi. Avvalgi davr bilan solishtirganda, o‘sish 0,1 foizni tashkil etgan.

Garchi bu raqam unchalik katta ko‘rinmasa-da, ipoteka kabi uzoq muddatli va yirik hajmdagi moliyaviy majburiyatlarda foiz stavkasining har qanday o‘zgarishi mijozning oylik to‘lovlari hamda kreditning umumiy qiymatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Hozirgi vaqtda bozordagi takliflar tahlil qilinganda, Infinbank va Milliy bank nisbatan maqbul shartlarni taqdim etayotgani ma’lum bo‘ldi.

Uy-joy xarid qilishni maqsad qilgan fuqarolar uchun ushbu muassasalar xizmatlari qulayroq variant sifatida qaralishi mumkin. Shu bilan birga, eng yuqori foiz stavkalari 26 foiz darajasida qayd etilgan bo‘lib, bunday shartlar Asia Alliance, Universalbank va Davr bank mahsulotlarida kuzatilmoqda.

Bunday yuqori stavkalar bilan kredit olish qaroriga kelishdan avval qarz oluvchilar oylik to‘lovlar, boshlang‘ich badal miqdori va umumiy ortiqcha to‘lovlarni chuqur tahlil qilishlari maqsadga muvofiqdir. Ipoteka shartlari banklarning ichki siyosatiga ko‘ra turlicha bo‘lishi mumkin.

Shuningdek, kredit birlamchi yoki ikkilamchi uy-joy bozoriga yo‘naltirilganiga qarab, foiz stavkalari, to‘lov muddatlari va boshlang‘ich badal talablari ham o‘zgaradi. Shu sababli, faqatgina reklamalarda e’lon qilingan raqamlarga tayanib xulosa chiqarish tavsiya etilmaydi.

Mutaxassislar uy-joy olishni rejalashtirayotgan shaxslarga bir nechta bank takliflarini qiyosiy tahlil qilishni, xususan, sug‘urta xarajatlari, xizmat ko‘rsatish komissiyalari hamda muddatidan oldin yopish shartlarini diqqat bilan o‘rganishni maslahat berishadi. Ipoteka krediti oila byudjeti uchun uzoq yillik jiddiy majburiyat hisoblanadi.

Shu bois, har bir mijoz o‘zining daromad barqarorligini va kelajakdagi xarajatlarini real baholashi shart. Bank shartnomalaridagi har bir band, hatto eng kichiklari ham moliyaviy holatga sezilarli ta’sir o‘tkazishi mumkin.

Xulosa qilib aytganda, O‘zbekiston bank tizimida ipoteka foizlari 22,6 foizgacha oshgan bir pallada, har qanday moliyaviy qadamni sovuqqonlik bilan hisob-kitob qilish zaruratdir.