O'zbekistonda talabalar stipendiyasi miqdori minimal iste'mol xarajatlaridan pastligi ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokama qilinmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi. Rasmiy statistikaga ko'ra, mamlakatda kambag'allik chegarasi 715 ming so'm etib belgilangan bo'lsa, bazaviy stipendiya miqdori ushbu ko'rsatkichdan taxminan 26 % ga kamdir. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi vakillari o'tkazilgan brifingda ayni paytda talabalar 569 870 so'm miqdorida to'lov olishini tasdiqladi.
Garchi 2025 yil uchun stipendiyalarni 30 % ga oshirish taklif etilgan bo'lsa-da, hozircha bu bo'yicha yakuniy qaror qabul qilinmadi. Iqtisodchi tahlilchilar ushbu vaziyatni Konstitutsiya normalari bilan bog'lamoqda.
Asosiy qonunga muvofiq, ijtimoiy to'lovlar miqdori eng kam iste'mol xarajatlaridan kam bo'lishi mumkin emas. Shu sababli, stipendiyani shunchaki rag'batlantirish emas, balki ijtimoiy ko'mak sifatida qayta baholash zarurati yuzaga kelmoqda.
Ayniqsa, davlat granti asosida ta'lim olayotgan talabalar uchun ushbu mablag' yagona daromad manbai bo'lib, kundalik ehtiyojlar uchun yetarli emasligi qayd etildi. Yana bir muammoli jihat stipendiyalarning kontrakt to'lovlari bilan bog'liqligidir.
Mutaxassislar grantda o'qiydigan talabalarning stipendiyasini shartnoma narxlariga bog'lash mantiqqa to'g'ri kelmasligini ta'kidlamoqda. Oliy ta'lim muassasalari esa super-kontraktlar kamayishi va raqobat ortishi fonida moliyaviy barqarorlikni saqlashga urinmoqda.
2026 yilgi davlat budjeti loyihasida pensiya va nafaqalar qatorida stipendiyalarni ham indeksatsiya qilish uchun mablag' ajratilishi ko'zda tutilgan. Biroq talabalar uchun mo'ljallangan to'lovlarning aniq o'sish darajasi hali e'lon qilinmadi.
Ekspertlar fikricha, talabalar ijtimoiy himoyasini ta'minlash uchun to'lovlarni kamida kambag'allik chegarasiga tenglashtirish lozim.
