Olimlar sun’iy qobiq yordamida jo‘jalarni sog‘lom o‘stirdi

AQSHning Colossal Biosciences biotexnologik kompaniyasi tadqiqotchilari ilmiy hamjamiyatda keng muhokamalarga sabab bo‘lgan tajribani muvaffaqiyatli yakunlashdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Mutaxassislar sun’iy usulda yaratilgan qobiqlar yordamida 26 ta jo‘jani sog‘lom holatda dunyoga keltirishga erishdi. Mazkur tadqiqot tafsilotlari Phys jurnalida chop etildi.

Tajriba jarayonida an’anaviy tuxum po‘chog‘i o‘rnini bosuvchi, 3D-printer yordamida ishlab chiqarilgan maxsus plastik qobiqdan foydalanildi. Ushbu sun’iy qobiq ichiga urug‘langan tuxumning asosiy elementlari, ya’ni sariqlik, oqsil va embrion joylashtirilib, inkubatsiya jarayoniga yuborildi.

Olimlarning prognozlariga ko‘ra, mazkur texnologik yechim kelgusida yo‘qolib ketgan qush turlarini qayta tiklashda muhim vosita bo‘lishi mumkin. Xususan, Yangi Zelandiyada yashab o‘tgan ulkan Janubiy moa qushini tiklash istiqbollari ko‘rib chiqilmoqda.

Ushbu qadimiy qushning tuxumlari zamonaviy tovuq tuxumlaridan hajman 80 baravar katta bo‘lgani sababli, ularni tabiiy yo‘l bilan inkubatsiya qilish imkonsiz sanaladi. Biroq ilmiy doiralarda bu yutuqqa nisbatan turlicha yondashuvlar mavjud.

Ayrim biologlar mazkur tajribani to‘liq “sun’iy tuxum” deb atashga shoshilmaslik kerakligini ta’kidlashmoqda. Ularning fikricha, bu jarayon tabiiy biologik tarkibni sun’iy qobiqqa joylashtirishdan iborat, xolos.

Jumladan, Vincent Lynch ushbu texnologiyani “takomillashtirilgan sun’iy qobiq” sifatida tavsiflagan. Shuningdek, ekspertlar genetik tahrirlash orqali yo‘qolib ketgan turlarni aynan o‘z holicha qayta tiklash murakkab masala ekanligini eslatishadi.

Sababi, genetik o‘zgarishlar natijasida asl jonzot emas, balki sun’iy ravishda o‘zgartirilgan genetik kodga ega yangi organizm shakllanadi.